Trả lời nhanh
Phát triển phần mềm Agile là cách làm phần mềm theo từng vòng ngắn, thường 1–4 tuần, mỗi vòng giao một phần chạy được để người dùng xem và góp ý. Thay vì chốt toàn bộ yêu cầu từ đầu, nhóm ưu tiên việc quan trọng nhất trước và điều chỉnh theo phản hồi thực tế.
Nhiều dự án phần mềm thất bại không phải vì lập trình kém. Lý do thường gặp hơn là làm xong mới thấy không đúng thứ người dùng cần. Phát triển phần mềm Agile ra đời để giảm rủi ro đó.
Bài này giải thích Agile là gì, quy trình Scrum phổ biến diễn ra thế nào, và doanh nghiệp cần tham gia ra sao khi đặt làm phần mềm theo cách này.
Phát triển phần mềm Agile là gì?
Agile là một cách tiếp cận làm phần mềm dựa trên Tuyên ngôn Agile, được một nhóm kỹ sư phần mềm công bố năm 2001. Tuyên ngôn nêu 4 giá trị:
- Con người và tương tác quan trọng hơn quy trình và công cụ.
- Phần mềm chạy được quan trọng hơn tài liệu đầy đủ.
- Cộng tác với khách hàng quan trọng hơn đàm phán hợp đồng.
- Phản hồi với thay đổi quan trọng hơn bám theo kế hoạch.
Tuyên ngôn cũng nói rõ các mục bên phải vẫn có giá trị, chỉ là các mục bên trái được coi trọng hơn. Agile không có nghĩa là bỏ tài liệu hay không có kế hoạch.
Quy trình Scrum diễn ra thế nào?
Scrum là khung làm việc Agile được dùng rộng rãi. Theo Hướng dẫn Scrum, công việc chia thành các Sprint dài tối đa 1 tháng. Mỗi Sprint có 4 sự kiện:
- Lập kế hoạch Sprint: chọn việc ưu tiên từ danh sách công việc và thống nhất mục tiêu Sprint.
- Họp hằng ngày: buổi họp ngắn tối đa 15 phút để cả nhóm nắm tiến độ và vướng mắc.
- Xem xét Sprint: nhóm trình bày phần đã làm, người dùng xem và góp ý.
- Cải tiến Sprint: nhóm nhìn lại cách làm việc để làm tốt hơn ở Sprint sau.
Scrum có 3 vai trò: Product Owner quyết định thứ tự ưu tiên, Scrum Master giúp nhóm áp dụng Scrum hiệu quả, và nhóm phát triển làm ra sản phẩm.
Ví dụ: một công ty muốn làm phần mềm quản lý bảo hành. Sprint 1 (2 tuần) làm phần tiếp nhận phiếu bảo hành. Sprint 2 làm phần phân công kỹ thuật viên. Sau Sprint 1, bộ phận bảo hành đã dùng thử và phát hiện thiếu ô ghi số seri. Lỗi này được sửa ngay ở Sprint 2 thay vì chờ tới cuối dự án.

Agile khác mô hình thác nước ở đâu?
Mô hình thác nước đi tuần tự: phân tích hết, thiết kế hết, lập trình hết, rồi mới kiểm thử và bàn giao. Cách này phù hợp khi yêu cầu rất ổn định và ít thay đổi.
Agile phù hợp hơn khi:
- Yêu cầu chưa rõ hoàn toàn ngay từ đầu.
- Doanh nghiệp muốn dùng sớm một phần để kiểm chứng.
- Thị trường hoặc quy trình nội bộ có thể thay đổi trong lúc làm.
Trên thực tế, nhiều dự án kết hợp cả hai: phân tích tổng thể đủ kỹ ở đầu, rồi làm và giao theo vòng ngắn. Bước phân tích ban đầu được mô tả trong bài phân tích yêu cầu phần mềm.
Doanh nghiệp cần làm gì trong dự án Agile?
Agile chỉ hiệu quả khi phía doanh nghiệp tham gia đều đặn. Doanh nghiệp nên:
- Cử một người quyết định ưu tiên. Người này hiểu nghiệp vụ và có quyền chốt.
- Dự buổi xem xét cuối mỗi Sprint. Xem phần mềm chạy thật, góp ý cụ thể.
- Cho người dùng thật dùng thử. Nhân viên trực tiếp làm việc sẽ phát hiện vấn đề nhanh nhất.
- Chấp nhận thay đổi có kiểm soát. Việc mới được đưa vào danh sách và xếp ưu tiên, không chen ngang giữa Sprint.
Bài thiết kế phần mềm cho doanh nghiệp mô tả các bước thiết kế đi kèm. Khi chọn đối tác, bài chọn đơn vị làm phần mềm uy tín giúp bạn biết nên hỏi gì.
Những hiểu lầm thường gặp về Agile
- "Agile là không cần kế hoạch." Sai. Agile lập kế hoạch thường xuyên hơn, ở mỗi Sprint.
- "Agile là thay đổi bất cứ lúc nào." Không hẳn. Mục tiêu Sprint được giữ ổn định trong Sprint.
- "Agile không cần tài liệu." Vẫn cần tài liệu đủ dùng, nhất là tài liệu bàn giao và vận hành.
- "Agile luôn nhanh hơn." Agile giúp thấy kết quả sớm hơn, nhưng tổng thời gian vẫn tuỳ phạm vi.
Danh sách công việc được viết ra sao?
Trong Agile, yêu cầu thường được viết thành câu chuyện người dùng (user story). Mẫu phổ biến là: "Là [vai trò], tôi muốn [việc cần làm], để [lợi ích]".
Ví dụ: "Là kỹ thuật viên, tôi muốn xem danh sách phiếu bảo hành được giao trong ngày, để sắp xếp lịch đi sửa." Mỗi câu chuyện đi kèm tiêu chí chấp nhận, tức là các điều kiện để coi là xong. Chẳng hạn: danh sách hiện đủ 3 thông tin là tên khách, địa chỉ và giờ hẹn.
Cách viết này giúp cả nhóm hiểu vì sao cần chức năng, không chỉ làm gì. Nhờ đó, khi phải cắt bớt phạm vi, doanh nghiệp dễ chọn phần nào giữ lại.
Đo tiến độ dự án Agile thế nào?
Thay vì hỏi "xong bao nhiêu phần trăm", hãy nhìn vào phần mềm chạy được sau mỗi Sprint. Một số câu hỏi hữu ích:
- Sprint này đã giao những chức năng nào người dùng dùng được?
- Danh sách việc còn lại đang ngắn đi hay dài thêm?
- Có lỗi nào lặp lại qua nhiều Sprint không?
Nếu bạn đang chuẩn bị một dự án phần mềm và muốn áp dụng Agile, hãy liên hệ ULI để được tư vấn.
Xem thêm dịch vụ Phát triển phần mềm theo yêu cầu của ULI.
Câu hỏi thường gặp
Một Sprint kéo dài bao lâu?
Theo Hướng dẫn Scrum, một Sprint dài tối đa 1 tháng. Nhiều nhóm chọn 2 tuần để có phản hồi thường xuyên.
Agile có phù hợp với dự án nhỏ không?
Có. Dự án nhỏ càng dễ áp dụng vòng ngắn, vì người dùng có thể dùng thử sớm và góp ý trực tiếp.
Làm Agile thì chi phí có cố định được không?
Có thể cố định ngân sách và thời gian, rồi linh hoạt phạm vi theo thứ tự ưu tiên. Cách thoả thuận nên được ghi rõ trong hợp đồng.
Scrum và Agile khác nhau thế nào?
Agile là tập hợp giá trị và nguyên tắc. Scrum là một khung làm việc cụ thể để áp dụng Agile, với Sprint, vai trò và sự kiện rõ ràng.
Thấy bài viết hữu ích? Chia sẻ cho đồng nghiệp và bạn bè.



